DREAMLAB Facebook

Metoda Alfreda Tomatisa w terapii spektrum autyzmu.

W latach 60-tych XX wieku, francuski foniatra Alfred Tomatis, odkrył, że odpowiednia stymulacja ucha może być wykorzystana w szeregu dysfunkcji nie tylko samego układu słuchowego i emisji głosu, ale również emocjonalnych, poznawczych i komunikacyjnych - w tym zaburzeń z szeroko pojętego spektrum autyzmu.

Relacja pomiędzy uchem, a mózgiem jest niezwykle skomplikowana i do tej pory nie do końca zbadana. Jest jednak oczywiste, że związek ten jest ścisły: spośród wszystkich zmysłów słuch dostarcza najwięcej bodźców do mózgu - około 85 % energii przyjmowanej przez korę mózgową pochodzi właśnie z ucha. W uchu znajduje się ośrodek równowagi, odpowiada ono więc za koordynacje ruchową. Wreszcie - słuch jako jeden najwcześniej wykształconych zmysłów, wywiera znaczący wpływ na nasz rozwój intelektualny i emocjonalny jeszcze w fazie płodowej.

Fundamentem audio-psycho-fonologii, dziedziny stworzonej przez Alfreda Tomatisa, jest rozróżnienie słuchania i słyszenia.  Słuchanie, czyli uwaga słuchowa, jest umiejętnością czynnego i samodzielnego odbioru informacji ze świata zewnętrznego, funkcją poznawczą zapamiętywania i rozumienia tego, co mówi druga osoba. Słyszenie natomiast jest pasywnym, biernym odbiorem dźwięku, Osoba o dobrym słuchu może nie być w stanie aktywnie słuchać i rozumieć, co inni do niej mówią.

Kiedy słuchanie jest zaburzone, powoduje to utratę zdolności odseparowania uwagi słuchowej od otaczającego hałasu. W tej sytuacji osoba czuje się narażona na dużą ilość informacji, co może prowadzić do problemów w komunikacji z otoczeniem. Zrozumienie wiadomości wymaga wtedy ogromnego wysiłku, co prowadzi do zmęczenia, drażliwości i wreszcie -- wycofania.

Tomatis odkrył, że odpowiednia stymulacja dźwiękowa może mieć zastosowanie w treningu uwagi słuchowej -- a co za tym idzie wpływa na zdolności komunikacyjne i poznawcze pacjentów - w tym osób dotkniętych autyzmem czy syndromem Aspergera.  

Na czym polega metoda Alfreda Tomatisa?  

Podstawą opracowanej przez Prof. Tomatisa, a rozwijanej przez jego następców, metody jest stymulacja ośrodka słuchowego specjalnie modulowanymi dźwiękami. Wykorzystuje się w tym celu tzw. elektroniczne ucho, które akcentuje odpowiednie frekwencje w wyjściowym materiale audialnym.

Terapia polega na  odtwarzaniu specjalnie wyselekcjonowanej muzyki Mozarta i chorałów gregoriańskich o zmiennej częstotliwości i zróżnicowanych parametrach. Jest ona w istocie treningiem - zarówno dla ucha, jak i powiązanych z nim obszarów mózgu -- dlatego szalenie ważna jest regularność, kontrolowane warunki i dostosowanie do indywidualnych potrzeb.W terapii spektrum autyzmu wykorzystywane są również specjalnie przygotowane nagrania głosu matki.

Terapię podaje się regularnie  - najlepiej codziennie o stałych porach - terapia trwa zazwyczaj półtorej godziny dziennie i składa się z trzech półgodzinnych sesji muzycznych. Każda jednostka muzyczna lub dźwiękowa ma ustawione specjalne parametry takie jak: bramkowanie, przyspieszenie, opóźnienie, gradient, filtrowanie czy balans, a każdy parametr odgrywa niezwykle ważną rolę w stymulacji uwagi słuchowej metodą A. Tomatisa.

Terapia poprzedzona jest diagnozą , czyli cyklem testów rozmaitych obszarów wpływających na uwagę słuchową. Badane jest między innymi przewodnictwo powietrzne i kostne, zdolność dyskryminacji wysokości dźwięków i lateralizacja (dominanta lewego lub prawego ucha w czynnościach poznawczych).

Na podstawie diagnozy opracowywany jest plan fazy biernej terapii -- trwającej około 30 dni w trakcie których pacjentowi odtwarzany jest indywidualnie przygotowany program modulowanych nagrań.

Następnym etapem jest trening aktywny, w którym pacjenci angażowani są w ćwiczenia wokalne, polegające na powtarzaniu słów czy zdań do mikrofonu zintegrowanego z elektronicznym uchem.

Skuteczność terapii metodą Alfreda Tomatisa

Początkowo metoda opracowana przez Alfreda Tomatisa była z powodzeniem stosowana w leczeniu zaburzeń głosu i mowy. Jednym z fundamentów teorii Tomatisa jest bowiem, że głos nie zawiera dźwięków, których nie słyszy ucho. W Polsce metoda wykorzystywana jest z sukcesami na przykład w W Klinice Zaburzeń Głosu i Mowy Instytutu Fizjologii i Patologii w terapii osób jąkających się,  z wadami lub opóźnionym rozwojem mowy i zaburzeniami głosu (np. chrypki dziecięce), ale też -- dysleksją.Kilkadziesiąt lat praktyki specjalistów stosujących metodę Alfreda Tomatisa wskazuje bowiem na znaczącą poprawę w obszarach wykraczających poza emisję głosu.

Ośrodek VZW Atlantis w Sint-Truiden w Belgii -- jeden z najprężniejszych centrów badań nad metodą,  prowadzony przez Jozefa Vervorta, spadkobiercę dorobku naukowego prof. A. Tomatisa - z sukcesem stosuje terapię osób  dotkniętych depresją, nadwrażliwością emocjonalną, wczesnym Alzheimerem, chorobą Parkinsona, anoreksją oraz u dzieci z dysleksją, dyskalkulią, zaburzeniami koncentracji, a zwłaszcza: ze spektrum autyzmu, w tym z syndromem Aspergera.

Metoda Alfreda Tomatisa w Dreamlab

Podstawą skutecznej terapii spektrum autyzmu za pomocą metody audio-psycho-fonologicznej jest indywidualne jej dostosowanie do potrzeb pacjenta, regularność i bieżące modyfikowanie programu na podstawie reakcji pacjenta - ujętej całościowo.  Potrzebny jest więc czas, odpowiedni sprzęt i wykwalifikowany personel. W Dreamlab dysponujemy wszystkimi tymi trzema elementami.

Nasza kadra to kilkunastu specjalistów, którzy -- poza kwalifikacjami psychologicznymi i pedagogicznymi - uzyskali certyfikaty wydane przez ośrodek Mozart-Brain-Lab w Sint-Truiden w Belgii oraz przez Stowarzyszenie Terapeutów Metody Prof. Alfreda Tomatisa "Mamy Głos". W Dreamlab stworzyliśmy dla nich idealne warunki pracy -- sprzętowe, lokalowe i organizacyjne. Obok naszego punktu przedszkolnego działa poradnia, która udziela wsparcia i konsultacji wszystkim, którzy zastanawiają się nad doborem odpowiedniej terapii.

Zobacz podobne